USA SABAH 19 Kasım 2017 Pazar
Hilal Kaplan
  • Haber giriş tarihi: 03 Şubat 2017 Cuma 12:46
  • Güncelleme saati: 12:46

Anayasa değişikliğine göre yargı nasıl olacak?

Yargı kurumunun nasıl şekillendiği, her anayasal düzenin temelini oluşturan unsurlardan birisidir. Bu minvalde, AK Parti ve muhalefet partisi MHP'nin ortaklaşa hazırladığı anayasa değişikliği önerisine göre, yargıyı ilgilendiren başlıkları tek tek inceleyelim.

Önce Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'na (HSYK) bakalım. Mevcut düzende, toplam üye sayısı 22 olan HSK'ya, 16 üyeyi bürokratlar, 4 üyeyi Cumhurbaşkanı atıyor. Diğer iki üye ise Adalet Bakanı ve müsteşarından oluşuyor.

Cumhurbaşkanlığı sisteminde ise, Cumhurbaşkanı yine 4 üye atayabiliyorken, Meclise ilk defa yetki verilip 7 üyeyi ataması sağlanıyor. Adalet Bakanı ve müsteşarı yine doğal üye olarak geçiyor. Üye sayısı da böylelikle hem 13'e düşürülmüş oluyor hem de Meclisin ilk kez HSYK seçiminde etkin olması sağlanıyor. Görüldüğü üzere Cumhurbaşkanı'na fazladan bir yetki aktarımı söz konusu değil.

Anayasa Mahkemesi'nin yetkileri de değişmiyor. Yüksek Mahkeme, anayasa değişikliklerinin, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetleyecek ve bireysel başvuruları karara bağlayacak. Ayrıca Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanlarını görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılayacak mercii de yine Anayasa Mahkemesi.

Cumhurbaşkanı, parlamenter sistemde sadece vatana ihanet kapsamındaki suçlardan yargılanabilirken, önerilen sisteme göre Cumhurbaşkanı'nın işlediği her fiil yargıya taşınma kapsamında olacak. Meclisteki 600 vekilden 360'ının onayıyla soruşturma açılabilecek.

Görüldüğü üzere, mevcut sisteme göre, Cumhurbaşkanlığı sistemi, yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığını daha da artıran önlemlerin alındığı, yargının bürokrasiden çok seçilmişlerle muhatap olmasının sağlandığı bir düzeni tesis ediyor. 'Tek adam rejimi' klişeleriyle dolu analizleri okumaktan vakit kalırsa, bu detaylar da fark edilir sanıyorum.
Yazarın Önceki YazılarıTüm Yazıları